سيد حسن فاطمى
قم و اهل آن در روايات
بىترديد از ديدگاه اسلام، شهر مذهبى قم از مكانهاى مقدس به شمار مىرود و از احاديث در اين زمينه آن قدر فراوان است كه مىتوان ادعاى تواتر معنوى بر قداست قم نمود.
نه تنها امروز بلكه از عصر امامان عليهم السلام اين شهر مركز پرورش عالمان دين و ارادتمندان به اهل بيت عليه السلام بوده است كه هنوز قبور معدودى از آنها برجامانده و روايات نيز به روشنى،اين موضوع را اثبات مىكند.
بر آن شديم جهت آشنايى بيشتر با شهر قم و اهل آن،رواياتى كه در اين خصوص رسيده گردآورى و بدون توضيح تقديم خوانندگان نماييم.
در پايان، راويان بىواسطه قمى را همراه با معصومى كه از او روايت نقل كردهاند،نام مىبريم كه فراوانى آنها گواه ديگرى بر شرافت اهل قم است.
1- امام هادى (ع):
«انما سمى قم به لانه لما وصلت السفينة اليه فى طوفان نوح (ع) قامت... و هو قطعة من بيت المقدس.»
علت نامگذارى قم به «قم» اين است كه وقتى در طوفان نوح،كشتى به آنجا رسيد ايستاد... و آن محل،قطعهاى از بيت المقدس است.
2- ابوصلت هروى مىگويد:نزد حضرت رضا (ع) بودم كه گروهى از اهل قم خدمت امام رسيده سلام كردند و حضرت پس از جواب سلام، آنان را نزد خود خواند و فرمود:
«مرحبا بكم و اهلا فانتم شيعتنا فسياتى عليكم يوم تزورون فيه تربتى بطوس.»
خوش آمديد،شما شيعيان حقيقى ما هستيد. به زودى روزى فرا مىرسد كه آرامگاه من را در طوس زيارت مىكنيد.
3- امام موسى بن جعفر (ع):
«قم عش آل محمد و ماوى شيعتهم.»
قم آشيانه آل محمد و جايگاه شيعيان آل محمد است.
4- امام صادق (ع):
«ان الله... احتجببلدة- قم على ساير البلاد و باهلها على جميع اهل المشرق و المغرب من الجن و الانس و لم يدع الله قم و اهله مستضعفا بل وفقهم و ايدهم.»
خداوند شهر قم را حجتبر سائر سرزمينها قرار داد و به وسيله مردم قم بر تمام اهل مشرق و مغرب از جن و انس حجت تمام كرد.خداوند قم و اهل آن را مستضعف نخوانده استبلكه ايشان را موفق و تاييد نموده است.
5- امام رضا (ع):
«لقد همت ان اجعل اهل قم شعارى و دثارى.»
مىخواهم اهل قم را لباس زير و روى خود قرار دهم.
6- امام هادى (ع):
«اهل قم و اهل آبة مغفور لهم لزيارتهم لجدى على بن موسى الرضا (ع) بطوس.»
گناهان اهل قم و آوه بخشيده شده زيرا جدم حضرت امام رضا (ع) را در طوس زيارت مىكنند.
7- امام صادق (ع):
ان اهل قم مغفور لهم»
8- امام صادق (ع):
«نعم الموضع قم للخائف الطائف»
قم براى آنكه از ترس از جايى به جاى ديگر مىرود،خوب مكانى است.
9- در روايات آمده است:
«ان رسول الله (ص) لما اسرى به راس ابليس باركا بهذه البقعة،فقال له:قم يا ملعون! فسميتبذلك»
هنگامى كه پيامبر اكرم (ص) به معراج رفت، شيطان را ديد كه روى قطعه زمينى نشسته. حضرت به او فرمود: قم(بلند شو) اى ملعون! به همين دليل اين شهر «قم» ناميده شد.
10- امام صادق (ع):
«تربة قم مقدسة و اهلها منا و نحن منهم لا يريدهم جبار بسوء الا عجلت عقوبته نار جهنم!»
خاك قم،مقدس است. اهل آن از ما و ما از آنها هستيم. هيچ ستمگرى قصد بدى نسبتبه آنان نمىكند، مگر اين كه عذاب او-كه همان آتش جهنم است-به زودى فرا مىرسد.
11- امام صادق (ع):
«ان الله اختار من جميع البلاد، كوفة و قم و تفليس.»
خداوند از ميان تمام شهرها كوفه،قم و تفليس را برگزيد.
12- امام كاظم (ع):
«رجل من اهل قم يدعو الناس الى الحق. يجتمع معه قوم كزبر الحديد لا تزلهم الرياح العواصف و لا يملون من الحرب و لا يجنبون و على الله يتوكلون و العاقبة للمتقين.»
مردى از اهل قم، مردم را به حق دعوت مىكند، گروهى مانند پارههاى آهن، اطراف او جمع مىشوند( و از او حمايت مىنمايند.) تندبادهاى حوادث آنها را تكان نمىدهد، از جنگ خسته نمىشوند و از آن هراسى ندارند و بر خدا توكل مىكنند و عاقبتبراى پرهيزكاران است.
13- امام صادق (ع):
«ما اراد احد بقم و اهله سوءا الا اذله الله و ابعده من رحمته»
كسى نسبتبه قم قصد بد نمىكند، مگر اين كه خداوند او را خوار و از رحمتش دور مىگرداند.
14- از امامان عليهم السلام روايتشده:
«لو لا القميون لضاع الدين.»
اگر قمىها نبودند،دين از بين مىرفت.
15- امام صادق (ع):
«ان لله حرما و هو مكة،الا ان لرسول الله حرما و هو المدينة،الا و ان لامير المؤمنين حرما و هو الكوفة،الا و ان قم الكوفة الصغيرة.الا ان للجن ثمانى ابواب ثلاثة منها الى قم تقبض فيها امراة من ولدى اسمها فاطمة بنت موسى و تدخل بشفاعتها شيعتى الجنة باجمعهم.»
خداوند حرمى دارد و آن مكه است،آگاه باشيد رسول خدا (ص) حرمى دارد و آن مدينه است، آگاه باشيد امير المؤمنين (ع) حرمى دارد و آن كوفه است. آگاه باشيد كه قم كوفه كوچك است. آگاه باشيد كه بهشت هشت در دارد كه سه باب از آنها براى اهل قم است.بانويى از فرزندانم به نام فاطمه دختر موسى (ع) در آنجا وفات مىنمايد و با شفاعت او تمام شيعيانم وارد بهشت مىشوند.
16- امام رضا (ع):
«ان للجنة ثمانية ابواب و لاهل قم واحد منها فطوبى لهم ثم طوبى لهم ثم طوبى لهم.»
بهشت هشت در دارد و يكى از آنها مخصوص اهل قم است. خوشا به حال آنها، خوشا به حال آنها،خوشا به حال آنها.
17- امام رضا (ع):
«للجنة ثمانية ابواب فثلاثة منها لاهل قم فطوبى لهم ثم طوبى لهم.»
بهشت هشت در دارد كه سه تاى آنها براى اهل قم است. خوشا به حال آنها، خوشا به حال آنها.
18- صفوان بن يحيى مىگويد:
روزى در خدمت امام هادى (ع) بودم كه سخن از قم و اهل آن و تمايل آنها به حضرت مهدى (ع) به ميان آمد. حضرت براى آنان طلب رحمت نموده فرمود:
«رضى الله عنهم. ثم قال: ان للجنة ثمانية ابواب و واحد منها لاهل قم و هم خيار شيعتنا من بين سائر البلاد.خمر الله تعالى ولايتنا فى طينتهم.»
خداوند از آنان راضى باشد. بهشت هشت در دارد و يك در،مخصوص اهل قم است. آنان از ميان تمام سرزمينها بهترين شيعيان ما هستند. خداوند محبت ما را در ذات آنها قرار داده است.
19- امام جواد (ع): در نامهاى خطاب به على بن مهزيار اهوازى چنين مرقوم فرمود:
«قد فهمت ما ذكرت من امر القميين خلصهم الله و فرج عنهم و سررتنى بما ذكرت من ذلك و...»
آنچه درباره قمىها- خداوند آنها را خالص گرداند و بر ايشان گشايش قرار دهد- يادآور شدى، متوجه شدم و با آنچه ذكر كردى، شادمانم ساختى و...
20- از قول گروهى از اهالى رى چنين روايتشده:
«انهم دخلوا على ابى عبد الله و قالوا:نحن من اهل الرى. فقال، مرحبا باخواننا من اهل قم. فقالوا: نحن من اهل الرى. فاعاد الكلام قالوا ذلك مرارا و اجابهم بمثل ما اجاب به اولا.فقال:ان الله حرما و هو مكة و ان للرسول (ص) حرما و هو المدينة و ان لامير المؤمنين (ص) حرما و هو الكوفة و ان لنا حرما و هو بلدة قم و ستدفن فيها امراة من اولادى تسمى فاطمة فمن زارها وجبت له الجنة.»
گروهى از اهل رى بر امام صادق (ع) وارد شدند و عرض كردند:ما اهل رى هستيم.حضرت فرمود:برادران ما از قم خوش آمدند.دوباره گفتند:ما اهل رى هستيم. باز حضرت مانند اول پاسخ داد. آنان چند بار همان جمله را تكرار كردند و حضرت نيز مانند اول پاسخ فرمود. حضرت ادامه داد: خداوند حرمى دارد و آن مكه است. پيامبر (ص) حرمى دارد و آن مدينه است. امير المؤمنين (ع) نيز حرمى دارد كه كوفه است و براى ما نيز حرمى است و آن شهر قم است.
به زودى بانويى از اولاد من به نام فاطمه در آن دفن مىگردد كه هر كس او را زيارت نمايد بهشتبر او واجب خواهد شد.