نويسنده: نبىالله فضلعلى
رشته: كارشناسى ارشد تاريخ
استاد راهنما: حجة الاسلام و المسلمين مهدى پيشوايى
استاد مشاور: حجة الاسلام و المسلمين يعقوب جعفرى
خلاصه: اين پژوهش كه از منابع كهن و معتبر در يك مقدمه و شش فصل تدوين شده، نقش كارگزاران حكومت حضرت على(ع) را در تثبيت و تضعيف حكومت ايشان بررسى مىكند.
پديدآورنده در مقدمه ، اهداف خود را گفته ، آن گاه در فصل اول مفاهيم بحث ، پيشينه تاريخى و... را تبيين كرده است. فصل دوم با عنوان «حكومت اميرالمؤمنين» از اين بخشها تشكيل يافته است: بيعت مردم، عزل كارگزاران؛ اجراى اصلاحات؛ عدالت اجتماعى؛ معيارهاى گزينش؛ كارگزاران صالح (فرهيختگى، پرواپيشگى، تجربه، پاكى و صلاحيت خانوادگى)؛ رفتار مولا (نظارت، بازرسى، پىگيرى و حسابرسى).
نقش سياسى كارگزاران موضوع فصل سوم است كه ابتدا به مختصرى از زندگى كارگزاران مثبت و شايسته از جمله: مالك اشتر، قيس بن سعد بن عباده، محمد بن ابىبكر، عبدالله بن عباس بن عبدالمطلب، ابوايوب انصارى و غيره اشاره و بعد عملكرد منفى شخصيتهايى چون اشعث بن قيس و ابوموسى اشعرى بيان شده است.
در فصل چهارم گوشهاى از نقش سياسى ـ اجتماعى كارگزاران در زمينههاى نظامى، فرهنگى، اعتقادى و اقتصادى نشان داده شده است.
مؤلف در فصل پنجم نقش فرهنگى كارگزاران را بررسيده و به فعاليتهاى فرهنگى عبدالله بن عباس اشاره كرده است.
در فصل ششم از نقش اقتصادى كارگزاران بحث و از افراد متمكن نظير سعد بن مسعود ثقفى، زياد بن ابيه و... نام برده شده است.