نويسنده: ولى الله عيسى زاده
رشته: الهيات و معارف اسلامى موسسه آموزشى پژوهشى امام خمينى، حوزه علميه قم
استاد راهنما: حجة الاسلام يعقوب جعفرى
استاد مشاور: حجة الاسلام محمد دشتى
خلاصه: پيدايش فرقه خوارج كه بظاهر در جنگ «صفين» صورت پذيرفت، زخم تازهاى بر پيكر جامعه اسلامى بود. اين گروه متعصب و پرخاشگر، كه نقاب تقوا و ديندارى بر چهره زده بودند با عقايد و باورهاى عجيب و دور از منطق خود، همواره براى حكومت نو پاى امير المؤمنين على(ع) و در واقع براى حكومت اسلامى مشكل ساز بودند و پى در پى فتنه انگيزى مىكردند و مشكلات زيادى بر سر راه حاكميت اسلام پديد مىآوردند، به همين دليل، چهره حقيقى آنان مىبايست روشن شود و ماهيت فرا پردهشان مشخص گردد، ازاين رو امام على(ع) ـ كه آنان را مردمى كم عقل و آلت دست شيطان خطاب مىكند ـ در چندين مرحله برخوردهاى متفاوتى با آنها داشت و ضمن آنكه نظر صريح اسلام را درباره حكميت و برخى مسائل ديگر بيان فرمود، تواسنت گروهى بى غرض از اين بى خردان را از سراشيبى سقوط نجات دهد، ولى گروه ديگرى كه همچنان بر لجاجت و عصيانگرى اصرار مىورزيدند، در نبردى سخت با سپاهيان امير مؤمنان به هلاكت رسيدند. امام عليه السلام ديدگاه و نظر خاصى نسبت به اين گروه و تفكراتشان دارد كه با مراجعه به متون تارخى و نهج البلاغه قابل تأمل و تفكر مىباشد.