نويسنده: سيد ابو الفضل موسويان
رشته: فقه
استاد راهنما: حجة الاسلام و المسلمين مرتضى فهيم كرمانى
خلاصه: در اين پژوهش موضوع بيعت در نظام فقهى ـ سياسى اسلام را بررسى كرده و پس از مقدمه، معناى بيعت، بيعت در قرآن و بيعت در سنت را بيان و به موارد بيعت پيامبر اشاره كرده است. «بيعت و رأى» قسمت ديگرى است كه مولف درباره آن چهار توجيه را مطرح و نقد كرده و پس از نتيجه گيرى شرايط همسان بيعت و رأى را گفته است. در مبحث «بيعت و مشروعيت» به مباحثى از اين دست پرداخته است:... حكومت مردمى و استبدادى، معناى مشروعيت، مشروعيت در فلسفه سياسى و جامعه شناسى سياسى، مشروعيت و كارآمدى، انواع مشروعيت....
گردآورنده در بحث «ديدگاه اسلام در مورد مشروعيت حكومت» ابتدا نظريه نصب را مطرح مىكند و بعد از توضيح مطلب سؤالهايى پيرامون اين نظريه بيان مىدارد و در توضيح حكومت در نگاه دين به اين مطالب اشاره مىكند:
1ـ حق مردم و حكومت؛
2ـ حكومت و امانت الهى؛
3ـ شرايط و وظايف حاكم؛
4ـ وظايف مردم در رابطه با حكومت ....
سپس نظريه مشروعيت غلبه و زور را مطرح و رد مىكند. در آخر به طرح نظريه انتخاب مىپردازد و در اين باره ديدگاه اعتبار راى اقليت يا اكثريت را مطرح و سپس نقد و بررسى مىكند و شبهههاى موجود را پاسخ مىدهد.
«بيعت نوعى قرار داد» موضوع قسمت ديگرى از اين نوشتار است كه مؤلف در آن به ارائه مباحثى از قبيل بيعت در كلمات فقها، تفاوت عقد و ايقاع، انواع قرار دادها، بيعت و لزوم وفا، پرداخته است.
آخرين قسمتى كه در اين پاياننامه آمده، «بررسى بيعتهاى پس از پيامبر» است كه مطالب ذيل در آن به چشم مىخورد:
1ـ بيعت با ابوبكر و واكنش على بن ابىطالب(ع)، ايرادهاى اين بيعت؛
2ـ بيعت با عمر، ايرادهاى آن؛
3ـ بيعت با عثمان، ايرادهاى آن؛
4ـ بيعت با على(ع)؛
5ـ بيعت با امام حسن(ع)، كنارهگيرى از حكومت؛
6ـ بيعت با امام حسين(ع)، برداشتن بيعت از اصحاب؛
7ـ بيعت با امام زمان(ع).