1 - بر نفس خود بخيل باش و زمام آن را در آنچه برايت روانيست رها مگردان كه بخل ورزيدن بر نفس داد آن را دادن است در آنچه دوست دارد يا ناخوش مى‏انگارد.⁽¹⁾

2 - مؤمن ... سينه او هر چه فراختر است و نفس وى هر چه خوارتر.⁽²⁾

3 - پس حساب نفس خود را براى خود گير كه ديگران را حسابرسى است.⁽³⁾

4 - آن كه حساب نفس خود كرد سود برد و آن كه از آن غافل گرديد زيان ديد⁽⁴⁾

5 - بر خواهش نفست غلبه كن حكمت الهى برايت كامل مى‏شود.⁽⁵⁾

6 - با كندن ريشه بدى از سينه‏ات آن را از سينه ديگرى بر كن.⁽⁶⁾

7 - راه راست را از عقل جوى و هواى نفس را مخالفت كن تا پيروز گردى.⁽⁷⁾

8 - آنگه از خود خوشنود بود ناخشنودان او بسيار شود. كلمات قصار - 6

9 - خداى بيامرزد مردى را كه با لجام طاعت و تقوى خويش نفس را مهار كند و لجام زند و با زمام خود را بسوى فرمانبردارى خدا بكشاند»⁽⁸⁾

10 - «به نفس خدمت كردن او را از لذت و سرمايه‏هاى (شهوانى) بازداشتن و به كسب علوم و حكمتها وادارش كردن و به عبارت و طاعتها بكوشش داشتن است، و رستگارى نفس در اين است‏».⁽⁹⁾

11 - پيكر و تن را خدمت كردن باو دادن است آنچه را كه مى‏خواهد از لذات و شهوتها و سرمايه‏ها و هلاك نفس در اين كار است‏»⁽¹⁰⁾

پى‏نوشتها:

1)صفحه 326 - نهج البلاغه شهيدى)

2)كلمات قصار 333 - ص 421)

3)خطبه 223 - 16

4)كلمات قصار 208

5)غرر الحكم ج 1 فصل دوم ح 49

6)غرر الحكم ج 1 فصل دوم ح 70

7)غرر الحكم ج 1 فصل دوم ح 87

8)غرر الحكم ج 1 فصل سى و سوم، ح 15

9)همان - فصل 31 - ح 61

10)همان ح 60