و ليس كلّ اصحاب رسول اللَّه . . . ،

اين جمله پاسخ پرسش تقديرى است ،

گويا چنين سؤال مى‏شود : با اين كه اصحاب و اطرافيان پيامبر اكرم زياد بوده‏اند و او نيز با ياران خود در بيان حديث بسيار بردبار و متواضع بوده است پس چرا در گفتار آن حضرت به اشتباه افتاده‏اند ؟

امام عليه السلام در پاسخ مى‏فرمايد كه : براى تمام آنها امكان توضيح خواستن و سؤال كردن نبود و احترام و عظمت آن حضرت بسيارى را از اين كار باز مى‏داشت ، و حتى مى‏خواستند و انتظار مى‏كشيدند كه ديگرى يا مسافرى از راه دور بيايد و سؤالى مطرح كند تا پاسخ آن را بشنوند و استفاده كنند و براى آنها نيز باب سؤال باز شود ، اما راجع به خودش ، توجه مى‏دهد كه در سؤال و توضيح خواستن از تمام مسائل مشكل كوشش فراوان داشته و پاسخها را دقيقا حفظ مى‏كرده است ، تا اين كه مردم براى درك فضيلت و كسب نورانيت به او مراجعه كنند .

[ 45 ]