كسى كه عظمت خداوندى را مى‏داند ، عظمت و كمال خود را در تواضع به مقام شامخ ربوبى مى‏داند

ريشه كن شوى اى جهل ، نابود شوى اى جهل ، تويى كه اساس دردهاى بى‏درمانى ، تويى كه در درون انسان‏هايى كه تحت سلطه خود طبيعى حيوانى زندگى مى‏كنند ، عامل همه نكبت‏ها و بدبختيها هستى . زيرا اگر كسى بداند كه خدا كيست ، محال است كه تسليم او

-----------
( 1 ) النجم آيه 40 .

[ 210 ]

نشود ، كسى كه بداند خداوند سبحان چگونه بر همه اجزاء هستى محيط است ، و او است كه علم او فراگير همه اشياء از تاريكترين و ناچيزترين حادثه تا روشنترين و بزرگترين حوادث و جريانات عالم وجود است ، به او خضوع مى‏كند

سُبْحانَكَ الْلَّهُمَّ وَ بِحَمْدِكَ مَنْ ذا يَعْلَمُ قُدْرَتَكَ فَلا يَخافُكَ ، وَ مَنْ ذا يَعْلَمُ ما أَنْتَ فَلا يَهابُكَ 1 ( پاك پروردگارا ، حمد ترا گوييم ، كيست كه قدرت ترا بداند و از تو نترسد و كيست بداند كه تو كيستى و عظمت تو در دلش جايگير نگردد ) ما لَكُمْ لا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقاراً ، وَ قَدْ خَلَقَكُمْ أَطْواراً 2 ( چه شده است بشما [ چه برهانى داريد ] كه عظمت و سلطه مطلقه را براى خداوند و احاطه و فيض او را براى مخلوقات اميد نداريد ، در حاليكه شما را در اطوار و اشكال گوناگون آفريده است ) حقيقت اينست كه اگر بشر به معرفت صحيح اگر چه نسبى درباره خداوند و عظمت و فيض و لطف او نائل گردد ، اين وضع اسف‏بارى كه در اين موجود ديده ميشود منتفى مى‏گردد و مسير رشد و كمال را پيش مى‏گيرد . 46 ، 47 فلا تنفروا من الحقّ نفار الصّحيح من الأجرب ، و البارى من ذى السّقم ( پس هرگز از حق گريزان مباشيد آنچنانكه انسان داراى مزاج صحيح از مبتلاء به بيمارى گرمى گريزد و آدم تندرست از مريض . )