خداوندا ، پروردگارا ، از جايگاه‏هاى معمولى زندگى بدر آمده رو ببارگاه تو آمده ايم . ما را مأيوس و نوميد برمگردان

امير المؤمنين عليه السلام در خطبه 115 نيايش خود را در موقع استسقاء چنين بيان مى‏كند :

« خداوندا ، نباتات كوههاى ما از خشكسالى افسرده و خشكيده‏اند ، و خاك تيره

[ 1 ] آيه 155 از سوره الاعراف كه درباره هلاك شدن آن عده از بنى‏اسرائيل است كه خواست رويت خدا را از حضرت موسى عليه السلام نموده بودند . حضرت موسى عليه السلام در مقام نيايش با خدا چنين عرض مى‏كند كه أتهلكنا بما فعل السّفهاء منّا ( آيا ما را بسبب كردار نابخردان ما ، هلاك مى‏نمايى ) در اينمورد نبايد توهم كرد كه خداوند متعال بيگناهان را به كردار گنهكاران مؤاخذه مينمايد ، زيرا اين نوعى ظلم است كه خداوند هرگز و بهيچ وجه و با هيچ مقدار آن را انجام نمى‏دهد .

بنابر اين ، بايد با نظر به آيه 25 از سوره الانفال وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا يُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خاصَّةً ( به ترسيد از آن فتنه‏اى كه تنها دامن ستمكاران شما را نمى‏گيرد ) بگوييم : كسانى كه مشمول فتنه يا عذاب الهى گشته‏اند بدون اينكه در ظلم و معصيت بطور مستقيم شركت داشته باشند ، مردمانى بوده‏اند كه در مقدمات آن فتنه و بروز آثار ستمكارى مى‏توانستند خود را كنار بكشند . و مى‏توان گفت كه آثار وضعى بعضى از گناهان كبيره بقدرى فراگير است كه حتى ممكن است دامن بى‏گناهان را هم بگيرد ،

نهايت امر مانند قوانين حاكم در طبيعت است كه موجب سقط جنين و زلزله و آتش‏فشانى مى‏گردد و بدون تفاوت ميان گنهكار و بى‏گناه طومار زندگى همه آنان را در مى‏نوردد و چون خداوند سبحان عادل و ارحم الراحمين است ، بيگناهان را پس از مرگ مورد لطف و عنايت خود قرار مى‏دهد .

[ 137 ]

روى زمين ما را از بى‏آبى پوشانده است . حيوانات ما سخت تشنه‏اند و در جايگاه‏هاى استراحت خود حيرت‏زده همانند مادران بچه مرده مى‏نالند و از رفت و برگشت با لب تشنه در چراگاه‏ها و آبشخورها در ملالند . پروردگارا ، به ناله‏هاى ناله‏كنندگان و سوزش دلسوختگان عنايتى فرما و بر اين جانداران در مسير حركتها و مدخل آسايشگاههايشان ترحمى فرما . بار خدايا ، ما در حالى رو به سوى تو آورديم كه شتران لاغر ، از قحطى آب و علف بهمراه در حركتند [ و هنگامى به رحمت واسعه تو روى آورديم ] كه ابرها با علامت بارش باران ، نهال اميد در درون ما كاشتند ، ولى اين نهال را به ثمر نرسانده از فضاى ما ناپديد شدند . » اين خطبه را تا آخر بخوانيد و معناى رابطه نيايش با خداوند مهربان را درك كنيد .

در همان لحظات كه آه و ناله‏هاى نيايشگران از اعماق دلهايشان سر مى‏كشد ، درياها نيز در حال همدردى ابرها را به فضا مى‏فرستند تا با همديگر تجلى‏گاه قوانين هستى و رحمت الهى را به وجود بياورند . در اين هنگام ، همزمان با ريزش قطرات اشك بر رخسار نيايشگران ، قطرات باران نيز بر روى زمين باريدن مى‏گيرد . 28 ، 32 أللّهمّ إنّا خرجنا إليك نشكو إليك ما لا يخفى عليك حين ألجأتنا المضايق الوعرة ، و أجاءتنا المقاحط المجدبة ، و أعيتنا المطالب المتعسّرة ، و تلاحمت علينا الفتن المستصعبة ( خداوندا ، ما به سوى تو آمده‏ايم ،

از رويدادهايى شكوه داريم كه به مقام شامخ تو پوشيده نيست . پروردگارا بتو پناه آورده‏ايم از تنگناهاى سخت و دشوار و از بى‏بارانى‏هايى كه خشكسالى بوجود آورده است و از حوادث بسيار سخت و ناگوار كه ما را ناتوان ساخته است ، و از فتنه‏ها و آشوبهاى بسيار دشوار كه ما را به ستوه آورده است )