يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ اُنْثَى وَ جَعَلْنَاكُمْ شُعُوباً وَ قَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ 1 ( اى مردم ، ما شما را از مردى و زنى آفريديم و شما را ملل و قبيلههائى قرار داديم تا به يكديگر معرفت پيدا كنيد [ و براى زندگى هماهنگى كنيد ] با كرامتترين شما نزد خدا با تقوىترين شماها است . ) همانگونه كه در رسالهاى به عنوان مقدمهاى بر اعلاميه جهانى حقوق بشر و تطبيق
-----------
( 1 ) . الحجرات آيه 13 .
[ 134 ]
آن بر اعلاميه جهانى حقوق بشر از ديدگاه اسلام ، بطور مشروح مطرح كردهايم ،
كرامت طبيعى كه خداوند به عموم انسانها عنايت فرموده است وَ لَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِى آدَمَ وَ حَمَلْنَاهُمْ فِى الْبَّرِ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَ فَضَّلْنَاهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلاً 1 ( ما فرزندان آدم را تكريم كرديم و آنانرا در خشكى و دريا به جريان انداختيم و از مواد پاكيزه به آنان روزى نموديم و به مقدارى فراوان از آنچه كه آفريديم برترى داديم . ) از نظر عظمت و ارزش قابل مقايسه با كرامت ناشى از تقوى نيست . كرامت طبيعى كه براى همه انسانها عنايت شده است [ مگر آن كسانى كه به جهت انحراف از اخلاق و ارزشهاى انسانى ، قابليت پذيرش كرامت را از دست دادهاند ] در نتيجه تلاش و تكاپوى اختيارى بدست نيامده است و به همين جهت اغلب مردم آنرا نميشناسند و از آن بهره بردارى نميكنند
اى گران جان خوار ديدستى مرا
زانكه بس ارزان خريدستى مرا
هر كه او ارزان خرد ارزان دهد
گوهرى طفلى به قرص نان دهد
در صورتيكه كرامتى كه در نتيجه كوششها و تلاشها و رياضتها بدست مىآيد ،
داراى عظمت و ارزش فوق العادهاى است . اين كرامت است كه انسان را برازنده تقرب ببارگاه الهى مينمايد ، چنانكه خود آيه شريفه با جمله إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ اشاره مينمايد ، ولى آن كرامت طبيعى خود بخود موجب تقرب به بارگاه خداوندى نميباشد .
-----------
( 1 ) . الاسراء آيه 70 .
[ 135 ]