وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ 1 ( و براى خدا تقوى بورزيد و بدانيد كه خدا با مردم متقى است . ) همين معنى در سوره توبه آيه 36 و آيه 44 و 123 و النحل آيه 128 نيز وارد شده است . البته خدا با همه چيز و با همه كس است ، همانگونه كه امير المؤمنين عليه السلام فرموده است مع كلّ شىء لا بمقارنة 2 ( او با همه چيز است نه با نزديكى با آنها . ) يعنى معيت و نزديكى خداوند با همه اشياء ، معيت و نزديكى فيزيكى نيست
-----------
( 1 ) . البقره آيه 194 .
-----------
( 2 ) . خطبه يكم .
[ 133 ]
بلكه « اتصالى بىتكيف بىقياس » است كه فقط در رابطه ما بين خدا و مخلوقات او است .
اگر بخواهيم تشبيهى ناقص درباره اين ارتباط بياوريم ، ميتوانيم بگوئيم : مانند جسم و حياتى كه در آن وجود دارد ، يا انسانى كه با روح است [ روح با انسان ] يا مانند عقل و عدد 2 تجريد شده كه بدون عقل نه بوجود مىآيد و نه بقائى دارد . بار ديگر تأكيد ميكنيم كه هر دو تشبيه فوق براى آماده كردن ذهن است براى پرواز و صعود به فوق معيتها و تقارنها و اتصالهاى جسمانى . يعنى ميخواهيم با اين دو تشبيه اثبات كنيم كه انسان با نظر به قواى عالى دراكهاى كه دارد ميتواند معيتها و تقارنها و اتصالهاى فوق جسمانى را درك و دريافت نمايد .
و الا
« خاك بر فرق من و تمثيل من »
بهر حال ، معناى اينكه خدا با مردم با تقوى است ، با اينكه خدا با همه مردم است ، لطف و عنايت ربانى است كه استعداد پذيرش آنرا فقط تقوى ميتواند در درون انسان بوجود بياورد . و به عبارت ديگر مردم با تقوى با تلاش و تكاپو در مسابقه در خيرات و كمالات ،
درون خود را آماده پذيرش فروغ الهى مينمايند و اين فروغ الهى همواره آنان را در بارگاه الهى قرار ميدهد .