يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَ السَّمَاوَاتُ وَ بَرَزُوا لِلَّهِ
[ 46 ]
الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ 1 [ خداوند سبحان عزيز است و كشنده انتقام از تبهكاران ] ( در روزى كه زمين و آسمانها دگرگون ميگردند و بغير از اين وضعى كه دارند در ميآيند و آشكار در برابر خداوند قهار قرار ميگيرند . ) وَ مَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَ الْأَرْضُ جَمِيعاً قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ السَّمَاوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِيْنِهِ سُبْحَانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ 2 ( و آنان خدا را آنگونه كه شايسته عظمت او است بجاى نياوردند و همه زمين در روز قيامت در قبضه او است و آسمانها در دست او پيچيده است خداوند پاكيزهتر و با عظمتتر از آنست كه بخدا شرك ميورزند . ) وَ يَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَ تَرَى الْأَرْضَ بَارِزَةً 3 .
( و آن روز كه ما كوهها را از جاهاى خود به حركت درمىآوريم و زمين را مىبينى كه آشكار شده است . ) يَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنْهُمْ سِرَاعاً ذَلِكَ حَشْرٌ عَلَيْنَا يَسيِرٌ 4 ( روزى كه زمين كه آنها را در بر دارد بسرعت شكافته ميشود و آن شكافتن زمين براى محشور كردن مردم براى ما آسان است . ) إِذَا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجّاً 5 ( زمانيكه زمين حركتى شديد كرد . ) وَ حُمِلَتِ الْأَرْضُ وَ الْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَاحِدَةً 6
-----------
( 1 ) ابراهيم آيه 48 .
-----------
( 2 ) الزمر آيه 67 .
-----------
( 3 ) الكهف آيه 47 .
-----------
( 4 ) ق آيه 44 .
-----------
( 5 ) الواقعه آيه 4 .
-----------
( 6 ) الحاقة آيه 14 .
[ 47 ]
( زمين و كوهها با احاطه قدرت بر آنها با يك بار كوبيده شدند . ) وَ انْشَقَّتِ السَّمَاءُ فَهِىَ يَوْمَئِذٍ وَاهِيَةٌ . وَ الْمَلَكُ عَلى أَرْجَائِهَا وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمَانِيَةٌ 1 ( و آسمان شكافته شد و در چنين روزى سست و بىمقاومت گشت ، و فرشتگان بر اطراف آسمان موكل . و عرش پروردگار ترا هشت فرشته بالاى سر آنان حمل مىكنند . ) يَوْمَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَ الْجِبَالُ وَ كَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيباً مَهِيلاً . 2 ( روزى كه زمين و كوهها به اضطراب شديد افتادند و كوهها تودهاى از ريگ و با لرزش شديد بنيان آن كوهها ، قلهها و همه ارتفاعات آنها فرو ريخت . ) إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ . وَ أَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَ حُقَّتْ . وَ إِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ . وَ أَلْقَتْ مَا فِيهَا وَ تَخَلَّتْ 3 ( در آنهنگام كه آسمان شكافت و بدستور خدايش گوش فرا داد و شايسته بود كه دستور خدايش را بشنود و اطاعت نمايد . و زمانيكه زمين گسترده و هموار گشت . و انداخت آنچه را كه در توى آن بود و خالى گشت . ) كَلاَّ إِذَا دُكَّتِ الْأَرْضُ دَكّاً دَكّاً 4 ( نه چنانست [ كه انسان ميگويد ] در آنهنگام كه زمين سخت درهم كوبيده شد . ) إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالِهَا . وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا 5
-----------
( 1 ) الحاقه آيه 15 و 16 .
-----------
( 2 ) المزمل آيه 14 .
-----------
( 3 ) الانشقاق آيه 1 تا 5 .
-----------
( 4 ) الفجر آيه 21 .
-----------
( 5 ) الزلزال آيه 1 و 2 .
[ 48 ]
( در آنهنگام كه زمين زلزله خود را انجام داد و بارهاى خود را كه در درون داشت از خود بيرون كرد . ) يَوْمَ نَطْوِى السَّمَاءَ كَطَىِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْداً عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ 1 ( روز قيامت روزيست كه آسمان را مانند ورقهاى كه نوشته در آن ثبت مىشود مىپيچانيم و همانگونه كه خلقت همه مخلوقات را آغاز كرديم آنرا برميگردانيم ، اين وعدهايست كه دادهايم و ما قطعا اين وعده را انجام خواهيم داد . ) وَ يَوْمَ تَشَقَّقُ السَّمَاءُ بِالْغَمَامِ وَ نُزِّلَ الْمَلائِكَةُ تَنْزِيلاً 2 ( و روزى كه آسمان در حاليكه داراى ابر است شكافته ميشود و فرشتگان نازل ميگردند . ) فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِى السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ 3 ( در انتظار باش روزى را كه آسمان دودى آشكار مىآورد . ) يَوْمَ تَمُورُ السَّمَاءُ مَوْرا 4 .
( روزى كه آسمان بحركت مضطربانه مىافتد . ) فَإِذَا انْشَقَّتِ السَّمَاءُ فَكَانَتْ وَرْدَةً كَالدِّهَانِ 5 ( هنگاميكه آسمان از هم شكافت و مانند پوست دباغى شده سرخگون گشت . )
-----------
( 1 ) الانبياء آيه 104 .
-----------
( 2 ) الفرقان آيه 25 .
-----------
( 3 ) الدخان آيه 10 .
-----------
( 4 ) الطور آيه 9 .
-----------
( 5 ) الرحمن آيه 37 .
[ 49 ]
يَوْمَ تَكُونُ السَّمَاءُ كَالْمُهْلِ . وَ تَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ 1 ( روزى كه آسمان مانند فلز ذوب شده و كوهها مانند پشم ميگردد . ) فَإِذَا النُّجُومُ طُمِسَتْ . وَ إِذَا السَّمَاءُ فُرِجَتْ . وَ إِذَا الْجِبَالُ نُسِفَتْ 2 ( در آنهنگام كه ستارگان تيره و تار گشتند و آسمان از هم شكافت و كوهها از جاى خود كنده شدند . ) وَ فُتِحَتِ السَّمَاءُ فَكَانَتْ أَبْواباً . وَ سُيِّرَتِ الْجِبَالُ فَكَانَتْ سَراباً 3 . 137 ، 143 و أخرج من فيها ، فجدّدهم بعد إخلاقهم ، و جمعهم بعد تفرّقهم ، ثمّ ميّزهم لما يريده من مسألتهم عن خفايا الأعمال و خبايا الأفعال ، و جعلهم فريقين :
أنعم على هؤلاء و انتقم من هؤلاء ( و هر كسى را كه در زير زمين است بيرون بياورد ، و پس از پوساندن آنان تجديدشان نمايد و پس از پراكندگى آنان جمعشان كند . سپس آنان را از يكديگر جدا كند براى سؤال از اعمال مخفى و كردارهاى پنهانى كه انجام دادهاند و آنان را دو گروه مينمايد به گروهى از آنان انعام فرمايد و از گروه ديگر انتقام بكشد . )